Cuma, May 26, 2017

10. Ders İdğam ve Çeşitleri

İdgam Misleyn

Birbirinin aynı iki harfin idgamı demektir. İdgamın, katma, birleştirme anlamlarına geldiğini daha önce görmüştük.

Aynı veya iki ayrı kelimede yan yana gelen, cezimli ilk harfin, harekeli ikinci harfe katılarak, şeddeli tek harf gibi okunmasına İdgam Misleyn denir. Örnekleri:

يُدْرِكْكُمُ الْمَوْتُ

اِذْهَبْ بِكِتَابِى هٰذَا

وَقَدْ دَخَلُوا

Bu şartlarla yan yana gelen harfler ( م ) veya ( ن ) olursa Gunne yapılır ve İdgam Misleyn Me‘algunne olarak adlandırılır. Aynı konunun işlendiği Cezimli Mîm’in ikinci kuralı bahsinde, Mîm ile ilgili örnekler vermiştik. Şimdi burada Nûn ile ilgili birkaç örnek verelim:

أَنْ نَأْكُلَ

مِنْ نَفْسٍ

أَنْ نَعْبُدَ

 

İdgam Mütecâniseyn

Mahreçleri (çıkış yerleri) aynı, fakat sıfatları farklılık gösteren iki harf, aynı veya iki ayrı kelimede, ilki cezimli, ikincisi harekeli olarak yan yana gelirse idgam edilir. Buna İdgam Mütecâniseyn denir. Bu idgamın olabilmesi için bazı harflerin öncelik şartı vardır. Şimdi bu durumu örnekleriyle gösterelim:

  1. Zâl ( ذْ ) önce, Za ( ظ ) sonra ise; ( إِذْظَلَمْتُمْ - إِذْ ظَلَمُوا ).
  2. Dâl ( دْ ) önce, Te ( ت ) sonra ise; ( عَبَدْتُمْ - قَدْ تَبَيَّنَ).
  3. Te ( تْ ) önce, Dâl ( د ) ve Ta ( ط ) sonra ise; (أَثْقَلَتْ دَعَوَا اللهَ - وَقَالَتْ طَائِفَةٌ ).
  4. Ta ( طْ ) önce, Te ( ت ) sonra ise; ( أَحَطْتُ - بَسَطْتَ).

Bu son çeşit idgamda, ( ط ) harfini, Te ( ت )’de tamamen idgam etme zorluğu olduğundan, şeddeli bir Te ( ت ) okunmaz. Önce ( ط ) harfini çıkarmak için mahrecine gidilir, tamamlanmadan Te ( ت )’ye geçilerek eksik bir idgam yapılmış olur.

 

İdgam Mütekaribeyn

Mahreçleri veya sıfatları birbirine yakın iki harf, aynı veya iki ayrı kelimede, ilki cezimli, ikincisi harekeli olarak yan yana gelirse idgam edilir. Buna İdgam Mütekaribeyn denir. Örnekler:

  1. Lâm ( لْ ) önce, Ra ( ر ) sonra ise; ( قُلْ رَبِّ - بَلْ رَفَعَهُ اللهُ ).
  2. Kaf ( قْ ) önce, Kef ( ك ) sonra ise; ( أَلَمْ نَخْلُقْكُمْ). Tek örnektir.

İdgam Mütecâniseynin 4. örneğinde geçtiği gibi, burada da aynı yöntemle eksik idgam tercih edilmiştir.

Kef ( كْ )’in önce, Kaf ( ق )’ın ise sonra bulunmasının örneği ise Kur’ânı Kerîm’de mevcut değildir.

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile

Yorumlar   

 
+8 #4 Ses ve GörüntüTecvid 14-06-2012 16:54
Alıntılandı Murat:
Emeğiniz için Allah razı olsun bu dersler görüntülü ve sesli olur ise istifade eden insan sayısı artacak inşallah sadece yazılı şekildeki dersler pratiği gösterilmediği için çok anlaşılır olmuyor malesef.

Değerli Kardeşim,
Şu an ses ve görüntü üzerinde çalışıyoruz. İnşaallah yakın zamanda siteye yüklemiş oluruz.
 
 
+4 #3 Sesli ve görüntülü olmalıMurat 18-04-2012 07:02
Emeğiniz için Allah razı olsun bu dersler görüntülü ve sesli olur ise istifade eden insan sayısı artacak inşallah sadece yazılı şekildeki dersler pratiği gösterilmediği için çok anlaşılır olmuyor malesef.
 
 
+17 #2 RE: 10. Ders İdğam ve Çeşitleriebrar 16-12-2011 17:10
Ben tecvidi hiç bilmiyorum.Böyl e anlayamadım.Ses li olursa sevinirim.Allah Razı olsun..
 
 
+14 #1 örnek ses dosyası...ahmetertem 30-07-2011 09:36
s.a allah razı olsun emeğinz için ama bu uygulamarın altına örnek ses dosyalarıda kkoysanız daha yararlı olucanığı düşünüyorumm.şa hsen ben bazı harflerin hem söylenişini hem kuralın nasıl uygulandığını örneğiyle öğrenmek istiyorum..şimd iden teşekkürler allah kolaylık versi